آفات و بیماریهای زنبور عسل :

آفات و بیماریهای زنبور عسل :

از مهمترین بیماریها می‌توان به لوک آمریکایی ، لوک اروپایی ، نوزما ، کنه دونی ، یبوست ، شپشک زنبور عسل و کرم موم خوار اشاره کرد.

بیماری نوزوما   nosema disease

پیشگیری و معالجه 

• 1-ایجاد مدیریت صحیح در زنبورستان: 

• الف-تامین ملکه جوان و فعال و استفاده از کندوهای قویتر برای افزایش جمعیت کندوهای ضعیف 

• ب-قرار دادن کندوها در زمستان در محل تابش نور خورشید و عدم تماس آنها با زمین برای جلوگیری از ایجاد رطوبت زیاد. 

• ج-تامین مقادیر کافی عسل یا آب شکر و گرده گل برای تغذیه زنبورها در پاییز و زمستان 

• 2-ضد عفونی کندوها و وسایل آلوده با سموم گازی 

• قابهایی را که فاقد عسل و گرده هستند می توان با فرمالین ضدعفونی کرد 

• مناسبترین محلول برای ضدعفونی قابها اسید استیک است که بصورت محلول80 درصد وجود دارد. مقداری پنبه یا نمد را که در 100 سی سی اسید استیک آغشته شده در بالای قابهای کندو قرار می دهیم و کندو را یک هفته در محفظه پلاستیکی قرار می دهیم سپس کندو را 2 روز هوا داده و مورد استفاده قرار می دهیم 

• از گاز اکسید اتیلن نیز استفاده می گردد که در اتاق مخصوص گازدهی به میزان 100میلی گرم در هر لیتر هوای اتاق با دمای 38 درجه استفاده میشود. 

• 3-ضدعفونی کردن کندوها بوسیله حرارت: 

• کندوها را در درجه حرارت 49 درجه سانتیگراد با رطوبت نسبی 50 درصد به مدت 24 ساعت قرار می دهند. 

• 4-استفاده از دارو: 

• موثرترین دارو Fumagillinمی باشد که از قارچ Aspergillus fumigatus استخراج شده است.و به نام فومیدیل-ب معروف است.

• نسبتهای تهیه دارو 

• شکر--------20کیلوگرم 

• آب---------10لیتر 

• فوماژیلین----500میلی گرم 

• این مقدار دارو برای تغذیه3-4 کندو در پاییز کافی است.

بیماری لوک آمریکایی:

پیشگیری و کنترل• کنترل این بیماری بسیار مشکل است چون تمیز کردن لاروهای آلوده چرکی توسط زنبورها بسیار سخت می باشد.ازطرفی باقیمانده خشک شده آن نیز بسختی به دیواره سلول چسبیده و براحتی جدا نمی گردد.

• 1-معدوم کردن:

• برای این کار در شب یا اوایل صبح دریچه پرواز را بسته وزنبورها را با مواد سمی از بین برده و سپس تمامی محتویات کندو را در گودالی ریخته و می سوزانیم.و سپس بدنه، کفی و درپوش کندوها را با شعله ضدعفونی می کنیم.

• 2- استفاده از آنتی بیوتیک و داروهای شیمیایی:

• عده ای جهت معالجه ازسدیم سولفاتیازول، اکسی تتراسایکلین و ترامایسین استفاده می کنند.ولی این داروها فقط روی مرحله رشدی باکتری تاثیر داشته و روی اسپور باکتری بی تاثیرند.از طرفی مصرف عسل در این موارد به علت وجود باقیمانده دارویی برای انسان مخاطره آمیز خواهد بود.این داروها دو نوبت در سال یعنی اوایل بهار و پاییز استفاده می گردند.

بیماری لوک اروپایی:

• این بیماری نیز باعث مرگ و میر لاروهای جوان می گردد.بر خلاف لوک آمریکایی که فصل مشخصی ندارد لوک اروپایی معمولادر اوایل بهار ایجاد می گردد.

پیشگیری و کنترل• از اکسی تتراسایکلین یا ترامایسین می توان بصورت مخلوط با شکر یا محلول در شربت استفاده کرد2 نوبت در سال یکی پاییز و دیگری اوایل بهار

زنبور داری

از کجا و چگونه زنبور داری را شروع کنیم ؟

 اولا زنبور داری شغلی جالب و متحیر کننده  می باشد . جالب اینکه در این شغل با موجوداتی سرو کار داریم که زندگی تشکیلاتی آنها نمونه بارزی است از نظم و ترتیب و همکاری متقابل که هر وقت به کندو ها سر زده با مشاهده فعالیت های هر یک از زنبور ها به شکلی خواهید بود که متوجه نظم و ترتیب بسیار شگفت انگیز خواهید شد و پی به قدرت خداوند یکتا خواهید برد. ثانیا  شغلی پرمنفعت : با فروش محصولات کندو (عسل ، گرده گل ، موم، بره موم و ژل رویال)درامد قابل توجه ای به دست خواهید آورد . که باعث دلگرمی و انگیزه برای ادامه این شغل  خواهد بود . اما برای شروع کار قبل از هر  چیز باید بدانید محلی که زندگی می نمایید  . یا قرار است . کندو ها را آنجا مستقر نمایید . برای زنبور ها مناسب می باشد تا هم احتیاجات خود کلنی  را براورده نماید و هم محصول اضافی داشته تا شما از آن استفاده نمایید . بخش اول محیط  زنبور ستان: 1 – محیط از لحاظ شهد و گرده  فراوان مناسب  شغل زنبور داری باشد  .  محیط فاقد گل و گیاه  و یا محیطی که گل و گیاه در آن کم بوده و یا فقط مدت کوتاهی  از سال گل وجود دارد برای زنبور داری مناسب نمی باشد. به نظر من مهمترین و اساسی ترین بخش زنبور داری محیط مناسب ( در اکثر اوقات سال گل فراوان وجود داشته باشد) برای زنبور داری می باشد . گیاهانی چون درختان میوه شکوفه دار بهاره (، سیب ، گلابی ، مرکبات ، زردالو، آلوچه و گیلاس)  پنبه ،آفتاب گردان ، یونجه ، شبدر ، اسپرس ، بیدمشک ، گوَ ن ، آویشن ، خردل ، زعفران ، نخود ، لوبیا ، نعنا ، اقاقیا ، کاج ، گیاهان زینتی و طیف بسیار وسیعی از دیگر گیاهان زراعی ، باغی ، جنگلی ، گیاه هان دارویی خور روی کو ها و تپه ها و مرتعی منابع شهد و گرده برای زنبور عسل محسوب می شوند. در این شرایط شما بهترین راندمان تولید را از زنبورستان خود خواهید داشت  . اگر شما بهترین زنبور دار باشید ولی محیط فاقد گل و گیاه باشد . شما موفق نخواهید بود. 2 – شرایط آب و هوایی مناسبی داشته باشد . به طور معمولی باد شدید یا باران و مه آلود بودن هوا و یا گرما و سرما ی شدید در همه نقاط وجود دارد اما این شرایط فقط مدت کوتاه و در حد 3 الی 10 روز از سال به وجود می آید  . اما گرما یا سرمای بیش از حد تحمل ، بارندگی پیوسته و زیاد ، هوای ابری در بیشتر اوقات سال یا فصل مورد نظر ، بادهای شدید ، هوای شرجی یا هوای غالبا مه آلود ، افزایش یا کاهش ناگهانی درجه حرارت هوا و آلودگی غیر تحمل هوا ممکن است. در اقلب اوقات سال  چنین منطقه ای را برای استقرار زنبورستان نا مطلوب میکند و زنبور داری را با ضرر و تلفات زیاد همراه می نماید . 3 - اهمیت وجود منبع آب سالم در اطراف زنبورستان : زنبور نیز مانند سایر جانداران به آب به عنوان حیاتی ترین نیاز خود احتیاج دارد . هر چه آب سالم و پاکیزه در دسترس تر ( حداکثر 50 متر) باشد . بازه کندو ها بالا تر می رود . و زنبورستان از سلامت بهتری برخوردار خواهد بود . 4- بهداشت منطقه زنبورستان و اهمیت آن : زنبور عسل نیز مانند سایر حیوانات به برخی از بیماری ها حساس است و متاسفانه بیشتر بیماری ها باعث انهدام بخش مهم یا تمامی کلنی های زنبور دار می شود و یا ضمن خسارت به زنبور دار معالجه می شوند . بنابراین اقتصادی ترین اقدام برای جلوگیری از ابتلای زنبورها به بیماری توجه زنبور دار به بهداشت منطقه است .. نزدیکی به گواری ها یا مرغداری ها و یا کارخانه جات مواد شیمیایی و یا کود کمپوست و یا محل تخلیه زباله و یا مزارعی که با آب فاظلاب آبیاری می شودند برای زنبورستان مساعد نمی باشد. زیرا بوی بد زنبوران را فراری می دهد .     5 - آلودگی های صوتی و بوهای نامطلوب :مکان استقرار زنبورستان از  نقاط پر سر و صدا مثل جاده های پر رفت وآمد ، کارخانه های پر سر و صدا و غیره به اندازه کافی دور باشند تا سرو صدا موجب هراس زنبورها و فراری شدن آنها نشود .  6 -  اهمیت دور بودن کافی زنبورستان از نقاط مسکونی : زنبورها با توجه به شعاع پرواز خود ممکن است تا 5 کیلومتر از محل زنبورستان دور شوند . اما نزیک بودن زنبورستان  در فاصله 200 متری به خانه های مسکونی به وجود آمد مشکلاتی از قبیل ورود به خانه ها  به خاطر وجود مواد شیرین و  بروز مشکل برای صاحب خانه و یا ناتوانی از خروج از خانه برای زنبور  باشد و یا دم غروب با روشن شدن چراغهای روشنایی برای زنبور عسل که جهت یابیش با نور خورشید می باشد دچار مشکل نماید . و شما می بینید که زنبور ها برای رفتن به کندو در اطراف چراغ برق جمع شده اند .     7 -  اهمیت رعایت فاصله زنبورستان ها از هم :  در شرایطی که بیماری های مسری در زنبورستان های همسایه شما وجود دارد حداقل فاصله لازم به رعایت زنبورستان ها از یکدیگر در هر منطقه 6 کیلومتر است . اگر منطقه پوشش گیاهی چندان خوبی نداشته باشد  چند مشکل اساسی پیش خواهد آمد .  1 -  تولید عسل کمتر در دو زنبورستان مجاور هم به علت کمبود منابع شهد و گرده . 2 -  به علت گرده افشانی بیش از حد مورد نیاز بیشتر گل ها به میوه یا بذر تبدیل شده و تمام میوه ها قادر به دریافت مواد غذایی کافی نمی شوند و از کیفیت محصول کاسته شده 3- امکان رفتن اشتباهی زنبورهای یک زنبورستان به زنبورستان های دیگر و شیوع بیماری و غارت وجود دارد . 8 -  میزان نزدیکی زنبورستان به جاده : جاده برای زنبورستان یه حسن می باشد که  دسترسی به وسایل نقلیه برای حمل و نقل ، بارگیری و تخلیه کندوها را آسان می نماید . اما اگر جاده نزدیک زنبورستان پر رفت و آمد باشد .( جاده های بین شهری ، اتوبان ها) زنبور عسل از سرو صدا و هم به علت اوج پرواز کم با وسایل نقلیه برخورد کرده و تلف می شوند. 9 - بهترین مناطق استقرار یک زنبورستان : بی تردید بهترین مکان استقرار یک زنبورستان در یک باغ یا مزرعه بزرگی است که محصول آن باید توسط زنبور عسل گرده افشانی شود. در این صورت علاوه بر تولید عسل برای زنبوردار محصولات کشاورز یا باغ دار هم به قدر کافی گرده افشانی می شود.  10 - استقرار زنبورستان در کنار دریا یا رودخانه : چنانچه زنبورستان در ساحل دریا یا رودخانه مستقر شود زنبورها برای نوشیدن و جمع آوری آب بطرف آنها رفته و معمولا جریان آب رودخانه یا امواج دریا بیشتر زنبورها را غرق می کند و به این ترتیب خسارت سنگینی به جمعیت کلنی ها وارد می شود . 11 -  سطح زنبورستان و استقرار کندوها روی پایه یا سکو : سطح زمین زنبورستان باید دست کم 30 سانتی متر بالاتر از زمین های اطراف باشد. 12 -  فاصله کندوها از هم در یک زنبورستان : در یک زنبورستان رعایت فاصله 5/2 متر بین دو کندو  و فاصله 4 متری بین هر ردیف ضروری است . 13 -  مکان زنبورستان در رابطه با سمپاشی باغ ها و مزارع : زنبورستان شما نباید در نقاطی که سپاشی زیاد وجود داردبه خصوص جالیز ها و مزارع گلزا که بیشترین سم پاشی ها را دارند قرار گیرد . در حقیقت شما عطای این مزارع را به لقاء شان ببخشید. 14 -  جهت استقرار کندوها در زنبورستان : چنانکه منطقه ای که زنبورستان در آن مستقر است بادخیز نباشد می توان کندوها را به گونه ای در زنبورستان مستقر کرد که سوراخ پرواز آنها به سمت مشرق یا جنوب باشد در این صورت با طلوع خورشید نور به سمت جلوی کندوها می تابد و زنبورها زودتر فعالیت روزانه را آغاز می کنند.در مناطق بادخیز سوراخ پرواز باید در جهت مخالف وزش باد باشد تا بخصوص در زمستان باد سرد به داخل کندوها وزیده نشود و در سایر مواقع نیز موجب ناراحتی زنبورها نشود. 15 – عدم وجود دشمنان زنبور عسل:  شما نباید زنبورستان خود را در مناطقی که  دشمان زنبور عسل از جمله  سار ، خرس ، زنبور قرمز، موریانه و موچه که قابلنابودی و یا محارشان وجود ندارد . قرار دهید .

خواص عسل:

عسل زود جذب خون مي شود.از ايجاد عفونت در معده و روده جلوگيري مي نمايد.عسل درخون سازي مؤثراست.برطرف کننده يبوست و مسکني است که براي کساني که ديرخواب مي روند اثر بسيار خوبي مي گذارد. براي دفع خستگي و فشردگي عضلات اثر خوبي دارد و براي کنترل انقباض عضلات سودمند است.

عسل را اگر زن آبستن بخورد بچه اش داراي شبکه عصبي قوي خواهد گرديد.عسل بر ميزان کلسيم خون مي افزايد.براي کساني که دستگاه گوارشي ضعيفي دارند و نياز به مصرف مواد قند دارند نافع است به خصوص در کساني که به نفخ شکم دچارند ،چون ايجاد نفخ نمي کند توصيه مي شود.عسل به علت اين که زود وارد سوخت و ساز مي شود مي تواند به فوريت انرژي رسانده و ترميم قوي کند .عسل براي کليه ها زحمتي ايجاد نمي کند و در شب ادراري کودکان مؤثر است که قبل از خواب اندکي به آنها خورانده شود.عسل در رفع سرفه و سوختگي ها مؤثر است و در سالخوردگان نيروي قابل توجهي به وجود مي آورد.عسل در تقويت قلب موثر است و در امراض ريوي کمک کننده ي خوبي است.در خونريزيها و حتي هموفيلي مؤثر است عسل آواز را صاف مي کند به خصوص اگر با گلسيرين و آب ليمو ترش خورده شود و براي کساني که مي گويند هيچ وقت بدنمان گرم نمي شود مؤثر است.عسل در درمان زخم معده و اثني عشر عامل مؤثري شناخته شده حتي بسياري از پزشکان براي جلوگيري از ايجاد زخمها نامبرده خوردنش را مؤثر مي دانند.

ادامه نوشته